Scandinavië

Komend uit Rusland vinden we onze eerste plek in Finland bij het museum van Raatteen, tevens het begin van de “museumweg” met herinneringen aan verschillenden strijdtonelen en eindigend aan de huidige Russische grens. Er is een stuk waar duidelijk inzicht verschaft wordt over de functie van de loopgraven en alles wat daarachter gebeurde. 

We rijden de 18 kilometer lange weg heen en terug om dan door te rijden naar de Silent People. Iedere zomer worden de meer dan 1000 poppen opnieuw aangekleed. Het is een leuke tussenstop waar we een pannenkoek met rendiervlees eten. 

 

 

We vinden een mooi plekje aan de rand van het Hossan NP waar we de volgende dag een wandeling maken naar rotstekeningen die je kan bewonderen vanaf een ponton in een meer. De wandelpaden met trappen en grind zijn mooi aangelegd en maakt het wandelen hier tot een comfortabele aangelegenheid met vuur en bbq plaatsen onderweg.

Onderweg zien we de eerste rendieren, zoals altijd in Scandinavië zullen het er hoe noordelijker je komt, steeds meer worden.

Na een ontspannen rit eindeigen we in Riisitunturin NP waar we de volgende ochtend een wandeling maken over alweer van die mooi aangelegde paden. Het brengt ons op een voor Finland spectaculair uitzicht punt net geen 500 mtr boven zeeniveau maar wel al boven de boomgrens.

Virginia heeft voor over 4 dagen een vliegticket vanuit Oulu aan de oostzijde van de Botnische golf, het weer wordt minder met veel regen dus we moeten wat bedenken om de dagen door te komen. We proberen in en rond Syötteen, een Fins wintersportcentrum, een leuke plek te vinden, dat valt niet mee en uiteindelijk rijden we 25 kilometer terug naar een plek die we eerder op de dag zagen. Geen topper maar welke plek is dat wel als het de hele dag regent.

 

De dag erop bereiken we Oulu, in een Finse plaats die zich de hoofdstad van het Noorden noemt moet toch een plekje te vinden zijn en een wasserette zou je zeggen. Wassetrettes alleen tegen giga prijzen en vandaag brengen over een kleine week ophalen, hmmm. Een plekje ook al niet, bij de haven zou een camperplaats zijn maar de plekken zijn zo klein dat je de deuren van een Kia Picanto nog niet open krijgt, bovendien vol met personenauto’s. Na wat doelloos ronddraaien verlaten we de stad om in een klein havenplaatsje, Tauvo, een leuk plekje te vinden, veel ruimte en rustig. Geen wasserette maar wel water voor in de tank, daar zijn we ook hard aan toe.

In de buurt bezoeken we een artiest, of een fabrieksarbeider met een uit de hand gelopen hobby zoals hij het zelf noemt, die uit gips en cement beelden produceert. Overal staat een prijs op, of hij er veel van verkoopt? Hij woont er vooral zelf tussenin. Zijn vrouw is overleden, hijzelf is inmiddels oud en invalide, het is een wat aandoenlijk en onverzorgd geheel geworden.

 

We vinden een plek aan een meertje dat ligt aan de startbaan van het vliegveld, dichterbij kan je niet zijn en het is nog leuk ook, die paar vliegtuigen per dag storen niet. In de ochtend brengen we Virginia weg en vervolgen onze weg naar het noorden, het weer is opgeknapt, met een zonnetje erbij maar nog wel veel wind. Op de parkeerplaats van een supermarkt die we aan doen komen 2 wat onzekere fietsers, ze installeren zich ergens in een hoek en beginnen stiekempjes cola te mengen met iets dat op cognac lijkt, drinken er ook steeds kleine slokjes van, stiekeme oude bejaarden, ‘s morgens om 10.00 uur. Ik denk dat ze uit een bejaardenhuis komen waar ze niet mogen drinken oid, we registreren het voorval met onze dashcam, zo aandoenlijk.

We blijven een poosje naar het zalmvissen kijken in de grensrivier tussen Zweden en Finland. Er wordt hier gevist tijdens de trek, ze worden met een schepnet uit de rivier getild, as simple as that.

In de middag bezoeken we Oranki Art, een bos waar kunstenaars uit de hele wereld het resultaat van hun ter plekke vervaardigde werken achterlaten. Het levert een gevarieerde wandeling op.

 

Omdraaien staat nooit bovenaan ons lijstje dus proberen we de zandweg verder te vervolgen. Het lijkt te eindigen in een steengroeve maar na enig zoeken vinden we de juiste uitgang, een smal paadje in de juiste vervolg-richting. We komen al noordelijker, het bos wordt dunner, de bomen minder hoog en de rendieren talrijker. In de regio zijn een aantal dorpen met alleen Sami-bevolking. Onderweg een huskyfarm, honderden van die honden hadden ze, hhmmmmm….mixed feelings.

Onderweg zie je veel plastic zakken aan het einde van een hek hangen, dat is om te voorkomen dat rendieren daar doorsteken. Ondanks dat het pas eind augustus is en nog heel warm, doen de herfstkleuren al flink hun best.

 

We steken de grens met Noorwegen en de poolcirkel over en komen zo in Porsanger, mooi plekje waar de rendieren over het strand lopen. We moeten nu de keuze maken of we wel of niet naar de Noordkaap gaan. Jolanda was er nooit, ik 37 jaar geleden en vond het toen al een circus. Aan de ander kant, het weer is ok en het ritje erheen is ook niet onaardig, wikken wegen…..vooruit dan maar, we gaan.

De romantiek van de smalle weg met onverlichte tunneltjes die vol staan met rendieren is totaal verdwenen, toch blijft het een mooi ritje die laatste paar honderd km.

Na het betalen van het exorbitante parkeertarief bezoeken we de Noordkaap in een gierende wind, oppassen dat je camera niet uit je handen waait. Na een half uurtje hebben we het wel gezien en rijden we naar het Noordelijkste dorp van het land, Skarsvag. We overnachten er uit de wind aan het haventje, leuk plekje.

Over een paar weken worden de rendieren bijeengedreven voor de trek naar het zuiden, ze zullen dan eerst van het eiland af moeten, dat gebeurt zwemmend. Het blijft op mijn lijstje van wat ik ooit eens wil zien. We rijden een aantal dagen op ons gemak zuidwaarts langs de fjorden, her en der zien we toch al bijeengedreven kuddes.

We hebben niet echt een doel voor de komende dagen behalve dat we misschien de Lofoten eens willen doen, hebben er zoveel enthousiaste verhalen over gehoord…..maar ook hoe toeristisch het er is.

 

We zijn al dagen op zoek naar een wasserette, het blijft bij dagenlange tijd tussen brengen en ophalen en idiote prijzen per kilo. We vinden een museumboerderij met campingveldje met een wasmachine……..prijs per overnachting 12,50 en wasmachine 2 euro per keer. Dat is de helft van de normale camping prijs en 2x 2 euro per machine en dan 2x 2 euro voor de droger is toch wel iets heel anders dan 8 euro per kilo. We gaan hier dus een nacht blijven, is nog een leuke plek ook.

 

Eerst maar eens naar de berg die Noorwegen cadeau gaf aan Finland voor de verjaardag van de Finse republiek. Vanuit Finland niet per auto bereikbaar maar vanuit Noorwegen wel, zij het via een oude weg die dwars door voormalige ijzermijnen loopt.

De volgende ochtend maken we een wandeling naar de ruïnes van een voormalige smelterij, er ligt nog een hoop bezienswaardige rommel.

 

Op de Lofoten hebben we, op de eerste middag na, fantastisch weer, het is al september maar de temperaturen gaan overdag dik over de 20 graden. Aan alles kan je zien dat het hier in het seizoen vergeven is van de toeristen, dik betaalde parkeerplaatsen en overal aanwijzingen van van alles wat niet mag of juist wel moet. Het vinden van mooie overnachting plekken is hier een stuk lastiger dan elders maar niet geklaagd we vonden een aantal hele mooie. De eilanden zijn spectaculair en we kunnen het iedereen aanraden te doen maar blijf er in juli en augustus weg als je voor de natuur komt en niet voor toeristisch vermaak.

 

Als we de Lofoten verlaten gaan we op zoek naar het wrak van een Duits oorlogsschip dat na WWII is achtergebleven in een fjord. Door de bouw van een nieuwe elektriciteitscentrale is het pad erheen geblokkeerd, gelukkig hebben we een goede telelens….

 

We steken de grens over naar Zweden en rijden zuidelijk langs Tornetrask, een meer waaraan het Noorderlichtcentrum is gevestigd. Toeval of niet, we zien diezelfde avond de eerste keer het Noorderlicht dat zal de komende week vrijwel iedere dag zo zijn, soms een waar spektakel. We komen door Kiruna, de stad die in zijn geheel is verplaatst vanwege het gevaar van verzakken als gevolg van de mijnactiviteiten in de regio. Als symbolische compensatie kreeg de stad een gouden ei met daarin een sauna waarvan gratis gebruik gemaakt mag worden.

We hebben nog geen elanden gezien deze reis, dat kan niet zo blijven. We rijden een natuurgebied in waar er veel zouden moeten zitten en staan op een ochtend om 4.00 op. Het levert die ochtend direct succes op, we zien er drie.

Overigens is het jachtseizoen geopend, overal in Zweden zitten de jagers langs de weg waar het afschieten nadat ze zijn opgejaagd, relatief eenvoudig is. Al zou het maar zijn omdat je die kolossen niet zover hoeft te vervoeren als ze eenmaal geschoten zijn. Ieder jaar worden er 100.000 afgeschoten in Zweden, zo’n 25%. Zo zien we uiteindelijk 8 elanden deze reis, waarvan 1 dood in een aanhanger, 1 dood aan een sleeplint achter een quad, 1 bloedend neergeschoten langs de weg met de ingewanden er al uit, de rest was nog springlevend…

 

Op dezelfde dag van de eerste 3 elanden slaat het weer om, storm en regen. In de avond vliegen de wolken laag over, maar wel met flinke gaten in de bewolking, het levert zeer spectaculaire noorderlicht taferelen op.

Al dagenlang zien we dagelijks korhoenen en auerhoenen, ze zijn meestal niet al te vlot met opvliegen van de weg

 

Wat nog mist deze reis is de confrontatie met een beer. Via internet oriënteer ik me op plekken waar ze vaker gezien worden en zo besteden we een aantal dagen aan het zoeken naar beren, ondertussen toch zo veel mogelijk in de goede richting, zuid, bewegend. Het levert bij toeval nog een aantal plekken op waar honderden jaren geleden Sami woonden, je vindt er resten van kookplekken en de plekken waar de tenten werden opgezet. In die tijd trokken de mensen nog met de kuddes mee die toen nog wild waren. Zo nu en dan moest er natuurlijk wel wat gevangen worden, een valkuil werkte dan prima.

 

Onze zelf georganiseerde meerdaagse berensafari levert niet meer op dan berensporen en berenpoep.

Het landschap met zijn herfstkleuren en vergezichten maakt veel goed, temeer daar we hele rustige routes kiezen over merendeel niet geasfalteerde wegen. We stranden nog eens voor een hangbrug die zo verzwakt is door metaalmoeheid dat die nu een ver verlaagd max tonnage heeft. Het is een lange brug met een behoorlijke hoogte en ook nog eens een tijdelijk breedte max van 2.20mtr. Ik loop hem heen en weer en in tegenstelling tot meestal, gaan we het deze keer niet doen temeer daar er een redelijk overzichtelijke omweg lijkt te zijn door een mooi gebied. Daarbij stuiten we dan weer op een klein houten bruggetje met een max van 4T. Ik loop er eens overheen en bekijk het ding van alle kanten, we doen het wel! Gelukt!!

We zoeken onze route zo dicht mogelijk tegen en soms over de Noorse grens om zo, zo lang mogelijk door Sami bewoond gebied te blijven rijden. Bovendien landschappelijk veel aantrekkelijker dan meer oostwaarts. Zo ontkom je niet aan de wildernisroute en de hoogst gelegen weg van Zweden. Met het mooie weer, de vergezichten en de herfstkleuren een prachtig samenspel.

Het brengt ons tevens langs de grootste en hoogste watervallen van het land, bij beide maken we prachtige wandelingen. Net als in Finland is alles perfect aangegeven en aangelegd.

 

In deze streek proberen we nog eens een rondje beren spotten, dit is het dichtstbevolkte gebied dus….helaas weer zero!

We komen verder en verder zuidwaarts, beren en elanden zouden hier niet meer zitten, wel een door bos overgroeid voormalig autokerkhof, aparte belevenis die in een uurtje rondlopen meer dan 100 foto's opleverde.

 

Net als die ene eland die maar net aan onze tegenligger ontsnapt, we hebben het op film (zie onderaan verslag), echt close!!

 

Aan de kust beleven we nog een heuse storm met ondergelopen parkeerplaatsen en al, als compensatie voor het autokerkhof bezoeken we in Gotenborg het Volvo museum

 

Voor we de bruggen richting Denemarken nemen rijden we nog langs een plek met eeuwenoude grafstenen en het Grimeton radiostation dat onder Unesco bescherming staat.

 

Het laatste hoogtepunt voor we naar Denemarken oversteken is Nimis, een kunstwerk/constructie waarheen de wandeling behoorlijk lastig is en het betreden/beklimmen behoorlijk wat risico kent. De overheid wil er dan ook geen verantwoording voor nemen. Een bijzonder ding is het wel, kan het iedereen aanraden als je een trip naar Zweden maakt. Volg de gele N van Nimis….

 

 

Op de brug naar Denemarken worden we voor het verkeerde, lees dubbele, bedrag aangeslagen. Een paar telefoontjes, mailtjes en kopieën van kentekenbewijs etc. later, komt na een week of drie keurig de helft terug. Lastige procedure met veel hobbeltjes maar ja dat is modern….

In Denemarken vinden we eerst een mooi plekje aan de oostkust, de volgende dag naar Ribe. Daar wandelen we wat door het centrum en rijden door en over het Deense Wad, eerst vlakbij Ribe, later op Romo op het strand.  Dat wordt zout spoelen als we thuiszijn.

 

Zoals van de andere delen van deze reis maakten we ook hiervan een film, bekijk hem hier.